Niezwykły krzyżyk z Brandenburgii. Świadek wkraczania chrześcijaństwa na tereny Słowian
27 stycznia 2026, 08:24Minister nauki, badań i kultury Brandemburgii, Manja Schüle, poinformowała o dokonaniu niezwykłego odkrycia w pobliżu Poczdamu. Juliane Rangnow, zajmująca się amatorsko ochroną zabytków, znalazła wykonany z brązu niewielki krzyż z X/XI wieku. Nie jest to jednak odkrycie jak każde inne. Zabytek idealnie pasuje do formy, którą odkryto przed ponad 40 laty. Już samo znalezienie i średniowiecznej formy odlewniczej, i ozdoby wykonanej za jej pomocą jest czymś niezwykłym. Ponadto jest to znalezisko bardzo wczesne. Pokazuje, że już wówczas chrześcijaństwo w zamieszkanej głównie przez Słowian Brandenburgii chrześcijaństwo odgrywało istotną rolę.
Kanadyjskie humbaki uczą się od emigrantów z Alaski
26 stycznia 2026, 10:50Od wielu lat u wybrzeży Alaski naukowcy obserwują niezwykłą taktykę polowań stosowaną przez humbaki. Polujące zwierzęta wspólnie tworzą duży krąg z wypuszczanego powietrza, otaczając nim ryby i zmuszając do zagęszczenia się. W ten sposób mogą za jednym razem połknąć większą ilość pożywienia. Działanie takie wymaga współpracy, związane jest z istnieniem złożonych więzi społecznych i pokazuje, że humbaki potrafią uczyć się współdziałania. Najnowsze badania pokazują zaś, że uczą się od emigrantów.
Raz krzesło, raz stół - nietypowy zabytek i jego kontrowersyjny właściciel
26 stycznia 2026, 09:51Na aukcji zorganizowanej przez Woolley & Wallis sprzedano nietypowy przedmiot, należący do jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Wielkiej Brytanii. Na zdjęciu możecie podziwiać rzadki XVII-wieczny mebel składany, który można było zamienić w stół lub krzesło. Dębowy mebel należał do Johna Bradshawa (1602–1659), sędziego, który przewodniczył najsłynniejszej rozprawie sądowej w historii Wielkiej Brytanii. Sąd pod przewodnictwem Bradshawa skazał na śmierć króla Karola I. Był on jedynym brytyjskim monarchą ściętym przez poddanych.
Trzeba będzie zmienić nazwę komety Halleya?
24 stycznia 2026, 12:25Jeden z najbardziej znanych obiektów ukazujących się na niebie – kometa Halleya – nosi imię swojego odkrywcy, brytyjskiego astronoma Edmonda Halleya. Uczony, badając zapiski dotyczące komet z lat 1456–1682 i 1705 roku, stwierdził, że obserwacje komet z roku 1531, 1607 i 1682 dotyczą tego samego obiektu oraz przewidział jego powrót w pobliże Ziemi na rok 1758. Okazuje się jednak, że setki lat przed Halleyem inny mieszkaniec Anglii powiązał dwie obserwacje z tą właśnie kometą.
Nowy lek epigenetyczny pomoże w walce z niedrobnokomórkowym rakiem płuca?
22 stycznia 2026, 10:46Na Uniwersytecie w Hongkongu powstał pierwszy w swojej klasie lek epigenetyczny, który może być olbrzymią pomocą w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca. Nowotwór ten stanowi około 85% wszystkich przypadków raka płuca. Nowy lek to inhibitor, który precyzyjnie i selektywnie bierze na cel kompleks ATAC (Ada Two A containing), jeden z kompleksów acetylotransferaz histonowych (HAT).
Słynna bazylika Witruwiusza w końcu odnaleziona
21 stycznia 2026, 11:45W mieście Fano we Włoszech na piazza Andrea Costa archeolodzy odkryli rzymską bazylikę opisaną przez najsłynniejszego ze starożytnych architektów, Witruwiusza. To nie tylko jeden z najbardziej znanych budynków rzymskiej architektury, ale też jedyny, o którym Witruwiusz wyraźnie pisze, że osobiście nadzorował jego budowę. Został on opisany przez wielkiego Rzymianina w V księdze jego monumentalnego dzieła De architectura.
Pingwiny błyskawicznie zmieniają termin sezonu rozrodczego. Ryzyko załamania ekosystemu?
20 stycznia 2026, 11:02Naukowcy od dekady pracujący przy programie Penguin Watch – wspólnej inicjatywie University of Oxford i Oxford Brookes University – zauważyli, że pingwiny na Antarktydzie szybko zmieniają termin sezonu rozrodczego. To prawdopodobnie reakcja na globalne ocieplenie. Specjaliści obawiają się, że zjawisko to zwiększy konkurencję pomiędzy poszczególnymi gatunkami i ograniczy zwierzętom dostęp do żywności.
Finanse przyszłości. Jak technologia blockchain zmienia codzienne płatności
20 stycznia 2026, 09:41Jeszcze do niedawna kryptowaluty kojarzyły się głównie z inwestowaniem i spekulacją. Dziś coraz częściej mówi się o nich w zupełnie innym kontekście – jako o realnym narzędziu do codziennych płatności. Stablecoiny, takie jak USDC, odgrywają w tym procesie kluczową rolę, bo łączą technologię blockchain ze stabilnością tradycyjnych walut. Nic dziwnego, że coraz więcej osób interesuje się jak kupić usdc, szukając prostego sposobu na wejście w nowoczesne finanse.
Gdy matka je dużo tłuszczów i cukrów, naraża dziecko na niealkoholowe stłuszczenie wątroby
16 stycznia 2026, 16:21Karmione piersią dzieci matek jedzących wysokotłuszczową dietę bogatą w cukry, są narażone w późniejszym życiu na zwiększone ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Naukowcy z University of Oklahoma zauważyli, że ryzyko takie można zmniejszyć. Przeprowadzili badania, w czasie których podawali ciężarnym i karmiącym myszom związek wytwarzany przez zdrowy mikrobiom jelitowy i zauważyli, że zmniejsza on ryzyko stłuszczenia wątroby u potomstwa myszy, w których diecie znajdowało się dużo tłuszczu i cukru. Odkrycie to może wskazywać, że zdrowy mikrobiom może chronić przed tego typu problemami.
Grobowce, baseny i świątynia Herkulesa – najnowsze odkrycia z Rzymu
15 stycznia 2026, 15:58Dwa monumentalne baseny, świątynie poświęcona prawdopodobnie Herkulesowi oraz dwa grobowce z epoki Republiki to najnowsze odkrycia archeologiczne w Rzymie. Zabytki zostały znalezione podczas prac archeologicznych prowadzonych wzdłuż Via di Pietralata. Dotychczas znaleziono tam ślady osadnictwa od V do I wieku p.n.e. oraz – mniej liczne – dowody na to, że obszar ten był zamieszkany też w II i III wieku po Chrystusie. Archeolodzy trafili też na dowody istnienia tam starożytnej drogi oraz cieku wodnego, który wpadał do pobliskiej rzeki Aniene. Odkrycie grobów wskazuje na charakter, jaki przed tysiącami lat miał ten obszar.
